Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin barındırıldığı sunucuyu ve sayfaların ziyaretçiye nasıl ulaştığını inceler: paylaşımlı barındırmada aynı sunucudaki öteki sitelerin hıza ve güvenliğe etkisi, önbellekte kalan eski sayfanın arama sonuçlarına yansıması, sayfada görünen sunucu uyarılarının giderilmesi ve sitenin alan adı yerine IP adresiyle de açılmasının yarattığı kopya sorunu.
Teknik SEO Paylaşımlı Barındırmadaki Komşu Sitelerin Etkisini Nasıl Değerlendirir?
Paylaşımlı barındırma, çok sayıda sitenin aynı sunucuda çalıştığı barındırma türüdür. Bu sitelere komşu site denir. Komşular işlemci gücünü, belleği, disk erişimini ve çoğu zaman aynı IP adresini ortak kullanır. IP adresi, sunucuyu internette tanımlayan sayısal adrestir. Teknik SEO incelemesi bu ortaklığın sitenize üç yoldan yansıyıp yansımadığına bakar: yanıt hızı, ortak IP adresi ve güvenlik.
İlk etki hızdadır. Barındırma firmaları her hesap için işlemci payını, belleği ve aynı anda açılabilecek işlem sayısını sınırlar; bu sınır, bir hesabın ötekilerin payını tüketmesini önler. Yine de sunucunun toplam kapasitesi dolduğunda bütün hesaplar yavaşlayabilir. Kendi hesabınız sınırına ulaştığında ise sunucu sayfayı geç gönderir ya da 503 durum kodu döner. Durum kodu, sunucunun her yanıtla gönderdiği ve sonucu belirten sayıdır.
Google’ın tarama belgelerine göre site bir süre hızlı yanıt verdiğinde Googlebot daha çok sayfa isteyebilir; site yavaşladığında ya da sunucu hataları döndüğünde tarama azalır. Googlebot, Google’ın web sayfalarını bulup indiren programdır. Google, 500 ve 503 yanıtları uzun sürdüğünde dizindeki adresleri bir süre koruduğunu, ama sonunda çıkarabileceğini belirtir. Dizin, Google’ın sonuçlarda gösterebildiği sayfaların kaydıdır.
İkinci konu ortak IP adresidir. Aynı adreste çok sayıda alan adı bulunabilir. Bunlar, bir IP adresine bağlı alan adlarını listeleyen ters IP sorgusu araçlarıyla görülür; liste çoğu zaman eksiktir. Google temsilcileri, IP adresini başka sitelerle paylaşmanın tek başına sıralamayı düşürmediğini açıklamıştır. Ortak adresin etkisi daha çok e-postada görülür: adres bir engel listesine girerse sunucudan giden iletiler alıcıya ulaşmayabilir.
Üçüncü konu güvenliktir. Paylaşımlı sunucuda hesaplar birbirinden yalıtılır; her hesap yalnızca kendi dosyalarına erişebilir. Yalıtım zayıfsa ele geçirilen bir komşu hesaptan öteki hesaplara zararlı kod bulaşabilir. Search Console içindeki Güvenlik sorunları raporu, Google’ın sitenizde zararlı yazılım ya da istenmeyen içerik bulup bulmadığını gösterir. Google bir sorun bulursa internet tarayıcıları ziyaretçiye uyarı ekranı gösterebilir. Sorun giderilince bu rapor üzerinden yeniden inceleme talep edilir.
Teknik SEO ölçümü TTFB ile başlar: sayfa istendikten sonra sunucudan ilk verinin gelmesine kadar geçen süre. Ölçüm günün farklı saatlerinde yinelenir; yalnızca yoğun saatlerde yükselen süre, ortak kaynağın dolduğuna işaret eder. Search Console’un Tarama istatistikleri raporu ve barındırma panelindeki kaynak grafikleri bu bulguyu destekler. Sonuç inceleme raporuna yazılır; kaynakları size ayrılan bir pakete geçiş, onayınız alındıktan sonra aylık iş listesine eklenir.
Önbellekte Kalan Eski Sayfa Arama Sonuçlarını Etkiler mi?
Önbellek, sunucunun bir kez oluşturduğu sayfayı saklayıp sonraki isteklere aynı kopyayla yanıt vermesidir. Kopya üç yerde tutulabilir: sitenin sunucusunda, CDN’de ve ziyaretçinin tarayıcısında. CDN, sitenin kopyalarını farklı konumlardaki sunuculardan dağıtan içerik dağıtım ağıdır. Sunucudaki ya da CDN’deki kopya yenilenmezse Googlebot da sayfanın eski hâlini indirir. Arama sonucu bu eski hâle göre oluşur.
Etkisi, eski kopyada neyin kaldığına bağlıdır. Değiştirilen sayfa başlığı ve meta açıklama, Google sayfayı yeni hâliyle indirene kadar sonuçta görünmez; meta açıklama, sayfanın konusunu özetleyen kısa metindir. Kaldırılan bir noindex etiketi kopyada duruyorsa sayfa dizine alınmaz. Noindex, arama motoruna sayfayı dizine katmamasını söyleyen komuttur. WordPress panelinden kurulan 301 yönlendirme de önbellekteki kopya sunuldukça çalışmayabilir; 301, adresin kalıcı olarak değiştiğini bildiren yanıttır.
Silinen sayfalarda da sorun çıkar. Sayfa kaldırıldıktan sonra kopyası önbellekte kalırsa sunucu o adres için 404 yerine sayfanın eski hâlini başarılı yanıtla gönderir. 404, adreste sayfa bulunmadığını bildiren koddur. Google bu adresi dizinde tutmayı sürdürebilir. Ters durum da yaşanır: geçici bir hata sayfası önbelleğe alınırsa sayfa düzeldikten sonra da aynı hata gösterilir. Bazı CDN ayarları hata yanıtlarını bir süre saklar.
Google’ın kendi kopyası ayrı bir konudur. Google, arama sonucunu sayfanın son taranan hâline göre gösterir; site düzeltildikten sonra sonuç, Googlebot sayfaya yeniden gelene kadar değişmez. Bu sürenin uzunluğu sayfadan sayfaya değişir. Bu nedenle önbellek boşaltıldıktan hemen sonra sonuç değişmeyebilir. Google, arama sonuçlarındaki önbelleğe alınmış sayfa bağlantısını kaldırmıştır; Google’ın sakladığı hâl bugün URL Denetimi aracından okunur.
Düzeltme, değişiklikten hemen sonra önbelleğin boşaltılmasıyla başlar. Eklentinin önbelleği, sunucu önbelleği ve CDN ayrı ayrı temizlenir; yalnızca birinin boşaltılması yetmeyebilir. Sayfa, oturum açılmamış gizli bir tarayıcı penceresinde açılarak kontrol edilir. Tek bir adres için Google’daki kaydı ve son taramanın sonucunu Search Console’un URL Denetimi aracı verir. Aracın canlı testi, Googlebot’un sayfayı o anda nasıl aldığını ortaya koyar. Sonuç doğruysa dizine eklenmesi istenir.
Kalıcı çözüm saklama sürelerinin doğru ayarlanmasıdır. Görseller ve stil dosyaları seyrek değiştiği için uzun süre saklanabilir; stil dosyası, sayfanın görünüşünü tanımlayan dosyadır. Sayfaların kendisi daha kısa tutulur. Oturum açılan sayfalar ve formlar önbelleğe hiç alınmaz. İçerik güncellendiğinde ilgili kopyayı kendiliğinden silen ayar açılır. Teknik SEO incelemesinde her önbellek katmanının ayarı ayrı ayrı denetlenir ve sonuçlar inceleme raporuna yazılır.
Sayfada Görünen Sunucu Uyarıları Nasıl Giderilir?
Sunucu uyarısı, sitenin kodu çalışırken ortaya çıkan bir hatanın metin olarak sayfaya yazılmasıdır. Uyarı çoğunlukla sayfanın en üstünde ya da bir bölümün ortasında, dosya yolu ve satır numarasıyla görünür. Sayfanın geri kalanı çoğu zaman yine yüklenir. Metin, sunucunun çalıştırdığı programlama dilinin hata bildirimidir. Bu bildirimler geliştirme sırasında işe yarar; yayındaki sitede ise ziyaretçiye ve Googlebot’a gösterilmemelidir.
Sık görülen nedenlerden biri sürüm uyumsuzluğudur. Sunucudaki programlama dili yeni bir sürüme yükseltildiğinde, eski yazılmış bir eklenti ya da tema artık desteklenmeyen bir komutu kullanmayı sürdürür. Başka nedenler de vardır: iki eklentinin çakışması, eksik yüklenmiş bir dosya, veritabanından beklenen verinin gelmemesi. Veritabanı, sitenin içeriğini tutan bölümdür. Uyarı metnindeki dosya yolu, sorunun hangi eklentiden ya da temadan çıktığını gösterir.
Uyarı arama sonuçlarına üç yoldan yansır. Birincisi metindir: Google sayfanın görünen metnini okur, uyarı da bu metnin parçası olur ve sonuçtaki açıklamada çıkabilir. İkincisi yanıt bilgileridir, yani sunucunun sayfadan önce gönderdiği durum kodu ve yönlendirme adresi. Sayfadan önce yazılan bir uyarı bu bilgilerin gönderilmesini engelleyebilir; o zaman 301 yönlendirme çalışmaz. Üçüncüsü yerleşimdir: uyarı satırı içeriği aşağı iter.
Uyarı dosyaları da bozar. XML site haritası, arama motorlarına sitenin yayımlanmış adreslerini liste hâlinde sunan dosyadır. Dosyanın başına bir uyarı satırı düşerse yapısı bozulur ve Search Console’un Site haritaları raporu hata gösterebilir. Uyarıdaki dosya yolu sunucunun klasör yapısını da herkese gösterir; bu bilgi saldırılarda kullanılabilir. Ölümcül hata, kodun çalışmayı tamamen durdurduğu hatadır; sayfa açılmaz ve sunucu 500 yanıtı döner.
Giderme iki aşamalıdır. İlk aşamada uyarıların ekrana yazılması kapatılır, bir kayıt dosyasına yazılması açılır. WordPress’in yapılandırma ayarlarında bu iki seçenek ayrı ayrı bulunur. Kayıt dosyası dışarıdan açılamayacak bir yerde tutulur. Bu adım uyarıyı ziyaretçiden ve Googlebot’tan gizler, ama nedenini gidermez. İkinci aşamada kayıt okunur ve her uyarının kaynağı olan eklenti ya da tema belirlenir.
Kaynak belirlendikten sonra eklenti ya da tema güncellenir. Güncelleme yoksa ya da sorunu çözmüyorsa aynı işi yapan, bakımı süren başka bir eklentiye geçilir. Sunucudaki dil sürümü değiştirilecekse değişiklik önce sitenin deneme kopyasında yapılır. Ardından önbellek boşaltılır, site haritası Search Console’da yeniden gönderilir. Teknik SEO incelemesinde uyarı veren sayfalar adresleriyle birlikte inceleme raporuna yazılır.
Sitenin IP Adresiyle de Açılması Neden Sorun Olur?
Bir site normalde alan adıyla açılır. Bazı sunucularda aynı site, tarayıcının adres çubuğuna sunucunun IP adresi yazıldığında da açılır. Bu durumda sitenin tamamı ikinci bir adreste yayımlanmış olur: her sayfa hem alan adı altında hem IP adresi altında erişilebilir. Arama motoru açısından bunlar iki ayrı sitedir ve içerikleri birbirinin aynısıdır. Sorunlar bu kopyadan doğar.
İlk sorun yinelenen içeriktir. Google aynı içeriği birden çok adreste bulduğunda bunları bir grupta toplar ve birini kanonik adres seçer. Kanonik adres, Google’ın dizinde tutup sonuçlarda gösterdiği asıl adrestir. Seçimde yönlendirmeler, kanonik etiketler ve iç bağlantılar dikkate alınır. Kanonik etiket, tercih edilen adresi kodun içinde belirten etikettir. Bu işaretler zayıfsa Google IP adresli sürümü seçebilir; sonuçta IP adresi görünebilir.
İkinci sorun güvenli bağlantıdır. SSL sertifikası, sitenin HTTPS ile şifreli açılmasını sağlayan ve alan adına verilen elektronik belgedir. Sertifika çoğu zaman IP adresini kapsamaz. Bu yüzden IP adresi HTTPS ile açıldığında tarayıcı bağlantının güvenli olmadığı uyarısını gösterir. HTTPS olmadan açıldığında ise sayfa şifresiz iletilir; formlara yazılan bilgiler de şifresiz gider. Google, kanonik seçimde HTTPS ile açılan adresleri tercih ettiğini belirtir.
Üçüncü sorun koruma katmanlarıdır. Site bir CDN ya da güvenlik duvarı arkasındaysa alan adına gelen istekler önce bu katmandan geçer. IP adresine doğrudan gelen istekler ise katmanı atlar; önbellek kullanılmaz ve saldırı süzgeçleri devreye girmez. Güvenlik duvarı, zararlı istekleri siteye ulaşmadan durduran sistemdir. Bu nedenle CDN kullanan sitelerde sunucunun kendi IP adresi gizli tutulur.
Kontrol için sunucunun IP adresi barındırma panelinden ya da alan adının DNS kaydından öğrenilir; DNS kaydı, alan adının hangi IP adresine bağlı olduğunu söyler. Adres tarayıcıda hem HTTPS ile hem HTTPS olmadan açılır. Barındırma firmasının varsayılan sayfası ya da bir hata sayfası çıkıyorsa sorun yoktur. Sitenin kendisi açılıyorsa düzeltme gerekir. Paylaşımlı sunucularda IP adresi çoğu zaman varsayılan sayfayı açar.
Düzeltme sunucu düzeyinde yapılır. IP adresine gelen her istek, aynı sayfanın alan adlı adresine 301 ile yönlendirilir; adresin sonundaki yol korunur. Başka bir yol, sunucunun IP adresine gelen isteklere boş bir varsayılan sayfa göstermesidir. Ardından sitenin kodunda IP adresiyle yazılmış bağlantı ve görsel adresi kalmadığı kontrol edilir. Teknik SEO çalışmasında yönlendirme, aylık iş listesinde ayrı bir madde olarak onayınıza sunulur.
Sitemin sunucu yanıt süresini Search Console’da nereden görebilirim?
Ayarlar bölümündeki Tarama istatistikleri raporunu açın. Raporda toplam tarama isteği, indirilen veri miktarı ve ortalama yanıt süresi grafikleri yer alır. Ana makine durumu bölümü, sunucu bağlantısında, DNS’te ve robots.txt erişiminde son dönemde sorun yaşanıp yaşanmadığını gösterir. Yanıt süresinin yükseldiği günleri barındırma panelindeki kaynak grafikleriyle karşılaştırın.
Önbellek eklentimi temizledim ama sayfanın eski hâli hâlâ görünüyor; neden olabilir?
Kopya başka bir katmanda kalmış olabilir. Sitede CDN varsa onun panelinden de temizleyin. Barındırma firmasının sunucu önbelleği ayrıca çalışıyorsa onu da boşaltın. Tarayıcınızın kendi önbelleği de eski sayfayı gösterebilir; sayfayı gizli pencerede açın. Google sonucundaki eski metin ise ancak sayfa yeniden tarandığında değişir.
Hata ayıklama ayarını kapatırsam uyarıların nedeni de ortadan kalkar mı?
Kalkmaz. Ayar yalnızca uyarının ekrana yazılmasını durdurur; hatayı üreten kod çalışmayı sürdürür ve ilgili özelliğin bir bölümü eksik kalabilir. Kaydı bir dosyaya yazdırın, kayıttaki dosya yolundan kaynağı olan eklentiyi ya da temayı bulun ve güncelleyin. Kayıt dosyasını dışarıdan erişilemeyen bir yerde tutun.
Sitemin IP adresiyle açıldığını fark ettim; kanonik etiket eklemem yeterli olur mu?
Yeterli olmaz. Google kanonik etiketi güçlü bir işaret sayar, ama onu başka işaretlerle birlikte değerlendirir. IP adresli kopya ayrıca sertifika uyarısıyla ya da şifresiz açılır ve CDN korumasını atlar. Bu yüzden çözüm sunucuda kurulan 301 yönlendirmedir. Kanonik etiket yönlendirmeyle birlikte destek olarak kalabilir.